Inhoud Poolkoorts 9 november 2012

  • 10/11 november 2012 – Eindhoven – Wild Life
  • 26 november 2012 – Groningen – Imakalezing
  • Film: To the Arctic – Omniversum – Den Haag
  • Foto: Chasing Ice
  • Labyrint Publieksprijs voor Groningen
  • IJsvrije Noordpool heeft gevolgen voor weerspatronen
  • Groenlands ijs veroorzaakt recordaantal aardbevingen
  • Milieuregels voor NL-bedrijven ook in buitenland
  • Acties Greenpeace tegen Shell niet op voorhand verboden
  • Noorwegen blijft in Noordpoolgebied boren
  • Na 2400 jaar weer leven in meest noordelijke meer
  • VS-overheid hield informatie achter over BP-ramp
  • Shell voorlopig uitgeboord in Noordpoolgebied
  • Landingsbaan van miljoenen op Zuidpool smelt
  • VS Navy dolfijnen met pensioen

10/11 november 2012 – Eindhoven – Wild Life

Zaterdag 10 november 2012 van 13.00 – 17.00 uur

Zondag 11 november 2012 van 10.00 – 13.00 uur

Canuit – Canadian Eskimo Art Galerie

F.D. Rooseveltlaan 116 / 5625 PD Eindhoven / Tel.: 040 2415806

www.canuit.com

De kalenders voor het jaar 2013 zijn er!

Canuit staat op:
24 en 25 November 2012: Verzamelaarsjaarbeurs, Utrecht;

1 en   2 December 2012: Adventsfair, Ruurlo.

 

26 november 2012 – Groningen – Imakalezing

Antarctica – de Belgen op de Pool

Arctisch Centrum / Aweg 30 (ingang Herman Colleniusstraat)

9718 CW Groningen / http://www.rug.nl/let/onderzoek/onderzoekcentra/arctischcentrum/imaka/index

19:30 uur (Let op! De deur gaat na dit tijdstip op slot).

Toegang: € 2,00 (inclusief koffie en thee)

Johan Lambrechts, reisjournalist en auteur van het boek “Antarctica – de Belgen op de pool: de Belgische exploratie op Antarctica vroeger en nu”, neemt ons mee naar het koudste, ijzigste, winderigste en droogste continent ter wereld. Hij belicht het spannende relaas van de avontuurlijke Belgische exploratie van Antarctica, gekruid met veel anekdotes en rijkelijk geïllustreerd met audio- en beeldmateriaal.

Data 2013 (onder voorbehoud): 28.01 / 25.02 / 25.03 / 29.04 / 3.06.

 

Film: To the Arctic – Omniversum – Den Haag

President Kennedylaan 5 / 2517 JK Den Haag / 0900-6664837 (€ 0,35 p.m.)

Dagelijks / Film: Nederlands ingesproken; door Ellen ten Damme; vanaf 6 jaar.

Het filmavontuur To the Arctic onthult een meeslepend verhaal over het gevecht van een moeder ijsbeer en haar zeven maanden oude welpen om te overleven in de Arctische wildernis. Hun thuis wordt door de versnelde klimaatverandering in een rap tempo kleiner. De ijsbeer is wereldwijd het symbool van de opwarming van de aarde, maar To the Arctic laat niet alleen de overlevingsstrijd van ijsberen zien.

 

Foto: Chasing Ice

Fotograferen in time-lapse maakt versnelde klimaatsverandering pijnlijk zichtbaar. Samen met zijn cameraploeg legde natuurfotograaf James Balog indrukwekkende beelden vast van de teloorgang van enorme ijsschotsen op de Noordpool. De klimaatverandering is op de beelden, verzameld voor de documentaire Chasing Ice goed zichtbaar. Seeing the unseen, noemt Balog de beelden. Want, zegt hij: ‘Je kan maanden naar het landschap turen, maar de klimaatsverandering toch niet onder ogen krijgen… IJs is de kanarie van de global kolenmijn.’ Bij geen enkel ander natuurverschijnsel zijn de veranderingen zo goed zichtbaar.

Bron: NRC 2012.11.06, Jeannine Julen www.jamesbalog.com

 

Labyrint Publieksprijs voor Groningen

 

Op 24 oktober 2012 heeft het Team Over-levende Noordpool met 2.719 stemmen de Labyrint Publieksprijs gewonnen. Niet eerder werden er zoveel stemmen uitgebracht: totaal 6.443. Met het winnen van de publieksprijs staat SEES later in het seizoen centraal in een uitzending van wetenschappelijk TV-Programma Labyrint.

Dr. Maarten Loonen reageerde: ‘Ik ben hartstikke blij, de publieksprijs is heel speciaal. We

Team Over-levende Noordpool wil op reis naar Spitsbergen met studenten en kunstenaars, om op die manier het verhaal van de Noordpool te verspreiden onder een breed publiek.

www.sees.nl www.wetenschap24.nl

 

IJsvrije Noordpool heeft gevolgen voor weerspatronen

Over de gevolgen van een ijsvrije Arctische Oceaan voor het wereldwijde klimaat is het speculeren, maar wetenschappers spreken over een mogelijke catastrofe.

De ijskap is opnieuw met 18 % gekrompen ten opzichte van het bijna-record van 2011. In zomer 2012 is de ijskap nog maar half zo groot als 30 jaar geleden, en dat heeft gevolgen voor de weerspatronen.

Tot voor kort werd gevreesd voor een volledig afsmelten van de ijskap in 2070, maar nu lijkt het veel sneller te gebeuren, ergens tussen 2016 en 2030.

Bovendien bevat het Noordpoolgebied nog een klimaat-tijdbom: Permafrost, de permanent bevroren grond, waarin nog zeer grote hoeveelheden CO2 en methaan zitten. De permafrost strekt zich uit over een gebied van 13 miljoen km2.

Bron: IPS, ANP, Trouw 2012.09.24.

 

Groenlands ijs veroorzaakt recordaantal aardbevingen

Het snelle afsmelten van de ijskap boven Groenland veroorzaakt steeds meer aardbevingen, zogenoemde ijsbevingen. De bevingen zijn niet zwaar genoeg om schade toe te brengen, maar ze zijn wel krachtig genoeg om wereldwijd door seismologische apparatuur opgepikt te worden. Dat wijst erop dat het snelle afsmelten van de ijskap ook in het noorden van Groenland plaatsvindt. Tussen 2000 en 2010 werden er bijvoorbeeld 66 bevingen geteld in het noordwesten van Groenland, terwijl ze in de decennia daarvoor nauwelijks voorkwamen. Vorig jaar werd het tweede hoogste aantal sinds het recordjaar 2005 opgetekend, en nu al wijst alles erop dat 2012 het record van 2005 zal verbreken.

Bron: Journal of Geophysical Research , IPS, Trouw, 25.09.2012

 

Milieuwetten voor NL-bedrijven ook in buitenland

Nederlandse bedrijven moeten wettelijk verplicht worden in het buitenland dezelfde milieuregels te volgen als in eigen land. Overtreden zij deze, dan kan de Nederlandse justitie hen voor de strafrechter brengen.

Dit stelt hoogleraar Internationaal Milieurecht Jonathan Verschuuren van de Universiteit van Tilburg naar aanleiding van het proces vier Nigeriaanse boeren en vissers tegen Shell. In een civiele zaak voor de Haagse rechtbank eisen zij dat de oliemultinational de verontreiniging in hun dorpen opruimt. Ook willen zij schadevergoeding.

Shell betoogde dat niet zij, maar Shell Nigeria verantwoordelijk is voor de milieuschade als gevolg van het olietransport in dit land. Echte, de Haagse rechtbank stelt dat het moederbedrijf in Nederland kan worden aangesproken.

Ook de Nederlandse regering verschuilt zich bijvoorbeeld bij de activiteiten van Shell voor Alaska achter de besluitvorming in de VS, terwijl de VS onder andere de Declaration on the Rights of Indigenous Peoples, het verdrag inzake Biologische Diversiteit niet heeft ondertekend en onder andere het VN-zeerechtverdrag (UNCLOS) niet heeft geratificeerd.

Bron: Trouw, 10.10.2012

 

Acties Greenpeace tegen Shell niet op voorhand verboden

De rechter kan toekomstige acties van milieuorganisatie Greenpeace tegen Shell niet op voorhand verbieden, mits die binnen de wettelijke regels blijven. In kort geding heeft dat de voorzieningenrechter in Amsterdam bepaald.

Shell had om een verbod gevraagd. Aanleiding was een campagne van Greenpeace tegen olieboringen rond de Noordpool. De milieuorganisatie blokkeerde het hoofdkantoor van Shell en bij meer dan 70 tankstations werd actiegevoerd, waardoor tanken onmogelijk was. De rechter benadrukt dat, ook al voldoen toekomstige acties aan de voorwaarden, dat niet wil zeggen dat die acties ook altijd rechtmatig zijn. Dat zal zo nodig achteraf beoordeeld moeten worden. Bron: ANP, Trouw 5.10.2012.

Noorwegen blijft in Noordpoolgebied boren

Noorwegen is niet onder de indruk van een mogelijk Europees moratorium op olieboringen in het Noordpoolgebied. De milieucommissie in het Europees Parlement stemde enkele weken geleden voor een moratorium op olieboringen in het Noordpoolgebied, maar in Oslo maakt dat weinig indruk. Noorwegen doet proefboringen in de regio, en de Noorse regering ziet geen reden om daarmee te stoppen.

De EU heeft er helemaal geen jurisdictie’, zegt Per Rune Henriksen, onderminister van Olie en Energie. ‘De Unie mag argumenteren zoveel ze wil, maar het is bijna alsof wij iets zouden zeggen over het gebruik van kamelen in de Sahara.’

In september 2012 kwam een Britse parlementaire commissie nog tot de conclusie dat de praktijk teveel risico’s inhoudt. Omdat de olieboringen enkel mogelijk zijn in de korte zomer, als er relatief weinig ijs is in het gebied, kan een lek op het verkeerde moment bovendien catastrofaal blijken. Als een olielek net voor de harde Arctische winter zou ontstaan, kan het tot de volgende zomer immers onmogelijk zijn om het lek te dichten, aldus de commissie.

Bron: IPS, Trouw 04.10.2012

 

Na 2400 jaar weer leven in meest noordelijke meer

Het Kaffeklubbenmeer op Groenland, het meest noordelijke meer ter wereld, begint na 2400 jaar te ontdooien. Daardoor komt er ook weer leven in het meer, stellen wetenschappers vast.

Het meer is een 48 ha groot en bevindt zich al 2400 jaar onder een 1 tot 2 meter dikke ijslaag.

Bron: Geology, IPS, Trouw 05/10/12

 

VS-overheid hield informatie achter over BP-ramp

Het Amerikaanse oceaan- en klimaatagentschap NOAA heeft tijdens de ramp met de Deepwater Horizon e-mails en foto’s van onder meer een dode walvis achtergehouden. Dat heeft de milieuorganisatie Greenpeace ontdekt.

Greenpeace kon in september 2012 beslag leggen op de documenten in het kader van de Amerikaanse wet op de Openbaarheid van Bestuur. Daaruit blijkt dat de ambtenaren van het NOAA de verwijzingen naar de ramp met de Deepwater Horizon in hun publieke rapportering over de vondst hebben verwijderd. Ook foto’s zijn achtergehouden.

‘Volgens biologen had deze regio voor de ramp een van de grootste en meest gezonde populaties van potvissen in de wereld’, zegt Kert Davies van Greenpeace. ‘Foto’s van een dode, jonge walvis herinneren ons eraan dat we nog altijd niet het volledige ecologische verhaal achter de ramp met de Deepwater Horizon kennen.’

Bron: IPS, Trouw, 25.10.2012

 

Shell voorlopig uitgeboord in Noordpoolgebied

Voor 2012 heeft Shell haar booractiviteiten voor de kust van Alaska gestaakt.

Shell had van de VS-autoriteiten tot eind oktober 2012 toestemming om proefboringen te doen. Het olieconcern is nu bezig zijn schepen en apparatuur naar warmere wateren te verplaatsen. Vanaf voorjaar 2013 staan meer boorwerkzaamheden op het programma.

Het was voor het eerst in twee decennia dat Shell naar gas en olie bij Alaska boorde. Het bedrijf kon uiteindelijk veel minder doen dan gepland. Het kampte met technische problemen, die milieuorganisaties dankbaar aangrepen om nog maar eens te wijzen op de risico’s van de boringen voor de natuur en de inheemse bevolking. Bron: ANP, Trouw, 31.10.2012

 

Landingsbaan van miljoenen op Zuidpool smelt

Australië moet op zoek naar een nieuwe landingsbaan voor vliegtuigen bij drie bases op de Zuidpool. De huidige baan smelt. De zogeheten Wilkins Runway is in het ijs uitgehakt voor vele miljoenen euro’s. Vliegtuigen kunnen er nu alleen landen als het minstens 5 graden vriest, maar dat komt steeds minder vaak voor. In plaats van de 20 geplande landingen, waren er slechts 2 in het seizoen 2010/11 en 4 in de vorige periode. ‘De stijgende temperatuur maakt het steeds lastiger om de baan in de toekomst te gebruiken’, zei directeur Tony Fleming, directeur van de Australian Government’s Antarctic Division. Bron: ANP, Trouw, 24.10.2012.

 

VS-Navy dolfijnen met pensioen

Dolfijnen en zeeleeuwen in dienst van de VS-marine raken hun baan kwijt. De dieren worden gebruikt voor het opsporen van zeemijnen. In 2017 wordt hun plek ingenomen door robots. Sinds de jaren 60 van de vorige eeuw zet de VS-marine zeezoogdieren in bij het opsporen van zeemijnen. Vooral dolfijnen zijn, vanwege hun sonarsysteem, hiervoor zeer geschikt. In de jaren 90 van de vorige eeuw was er zelfs sprake van dat de Amerikanen bezig zouden met het opleiden van ‘killer dolphins’. Dat plan is uiteindelijk in de prullenbak verdwenen. Als de dolfijnen met pensioen gaan, worden zij de rest van hun leven verzorgd in dolfinaria. Bron: Wikimedia, 08.11.2012.